Bisotun położone jest na starożytnym szlaku handlowym łączącym płaskowyż irański z Mezopotamią i obejmuje pozostałości z czasów prehistorycznych po okresy Mediany, Achemenidów, Sasanian i Ilkhanidów. Głównym zabytkiem tego stanowiska archeologicznego jest płaskorzeźba i napis klinowy zamówiony przez Dariusza I Wielkiego, kiedy wstąpił na tron Imperium Perskiego w 521 r. p.n.e. Płaskorzeźba przedstawia Dariusza trzymającego łuk na znak suwerenności i depczącego po piersi postaci leżącej przed nim na plecach. Według legendy postać ta przedstawia Gaumatę, Median Magusa i pretendenta do tronu, którego zabójstwo doprowadziło do dojścia Dariusza do władzy. Poniżej i wokół płaskorzeźb znajduje się ok. 1200 wierszy inskrypcji opowiadających historię bitew, które Dariusz toczył w latach 521-520 p.n.e. przeciwko namiestnikom, którzy próbowali rozbić imperium założone przez Cyrusa. Napis jest napisany w trzech językach. Najstarszym jest tekst elamicki nawiązujący do legend opisujących króla i bunty. Następnie następuje babilońska wersja podobnych legend. Ostatnia faza inskrypcji jest szczególnie istotna, gdyż to tutaj Dariusz po raz pierwszy przedstawił staroperską wersję swojego res gestae (rzeczy zrobione). Jest to jedyny znany monumentalny tekst Achemenidów dokumentujący ponowne ustanowienie Cesarstwa przez Dariusza I. Jest także świadectwem wymiany wpływów w rozwoju sztuki monumentalnej i pisarstwa na obszarze Imperium Perskiego. Znajdują się tu także pozostałości z okresu mediany (VIII do VII w. p.n.e.), a także z okresu Achemenidów (VI do IV w. p.n.e.) i po Achemenidach.
Źródło: World Heritage Convention
http://whc.unesco.org/en/list/1222